Otyłość i odchudzanie

Leczenie otyłości w zespole: co robi lekarz, dietetyk, psycholog i fizjoterapeuta

mgr Judyta Malagowska, dietetyk kliniczny i psychodietetyk
Aktualizacja: · 15 min czytania

Mężczyzna na konsultacji u dietetyczki, która zapisuje tygodniowy plan posiłków.

Leczenie otyłości trwa długo, bo otyłość jest chorobą przewlekłą, postępującą i nawracającą [1]. Jedna dieta i jedna wizyta to za mało.

Otyłość leczy zespół złożony z lekarza, dietetyka, fizjoterapeuty i w razie potrzeby psychologa [1, 2]. Decyzje o lekach i operacji podejmuje lekarz. Ja, jako dietetyk kliniczny i psychodietetyk, zajmuję się w tym zespole jedzeniem i nawykami. Rozmawiamy o tempie chudnięcia, deficycie kalorycznym i porcjach, a na kolejnych wizytach wspieram Cię w zmianie.

Czy otyłość jest chorobą i jak się ją rozpoznaje?

Tak. Otyłość jest chorobą przewlekłą, w której jest za dużo tkanki tłuszczowej, a u dorosłych lekarz rozpoznaje ją przy wskaźniku masy ciała (BMI) od 30 kg/m2 [1].

BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach [1]. Dla dorosłych Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżnia trzy stopnie otyłości [1]:

  • BMI 30,0-34,9 to otyłość I stopnia,
  • od BMI 35,0 do 39,9 mówi się o otyłości II stopnia,
  • od BMI 40 zaczyna się otyłość III stopnia.

BMI nie mówi nic o tym, ile tkanki tłuszczowej ma organizm i gdzie się ona odkłada [1]. Dlatego lekarz mierzy też obwód talii. Otyłość brzuszną rozpoznaje się przy obwodzie od 94 cm u mężczyzn i od 80 cm u kobiet [1]. To kryteria Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej (IDF), przytoczone w polskich zaleceniach [1].

Rozpoznanie otyłości stawia lekarz. Samo rozpoznanie to dopiero początek, bo potem lekarz szuka powikłań i ustala leczenie [1].

Dlaczego otyłość leczy się zespołem, a nie samą dietą?

Bo na otyłość wpływa wiele czynników, a Europejskie Towarzystwo Badań nad Otyłością (EASO) pisze, że całościowe leczenie jest możliwe tylko w wielospecjalistycznym zespole [2].

Na rozwój otyłości wpływają czynniki genetyczne, hormonalne, psychologiczne, społeczne i środowiskowe [1]. Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) radzi więc nie poprzestawać na haśle «jedz mniej i ruszaj się więcej» [1]. Zmianę nawyków prowadzi się przy wsparciu dietetyka, fizjoterapeuty i w razie potrzeby psychologa, bo sami lekarze nie są w stanie objąć tak szerokiego zakresu działań [1]. Na wizycie dietetycznej nie kończymy więc na tym haśle, tylko rozpisujemy razem, co konkretnie zmienić w jedzeniu.

Europejskie Towarzystwo Badań nad Otyłością razem z Europejską Federacją Stowarzyszeń Dietetyków wskazuje, że leczenie żywieniowe powinni prowadzić wykwalifikowani dietetycy w ramach zespołu wielospecjalistycznego [3]. Jego celem jest poprawa zdrowia, a nie sama zmiana masy ciała [3]. W polskich zaleceniach zespół tworzą lekarz, dietetyk, fizjoterapeuta i psycholog, a do tego koordynator opieki [1].

Specjalista Czym się zajmuje
Lekarz rozpoznanie, badania, choroby towarzyszące, decyzja o lekach i operacji, koordynowanie leczenia [1]
Dietetyk plan jedzenia, tempo chudnięcia, porcje, skład posiłków [1, 3]
Psycholog, psychodietetyk nawyki, emocje wokół jedzenia, motywacja, wsparcie w zmianie [1, 2]
Fizjoterapeuta ruch dobrany do sprawności i chorób [1]

Zespół w jednym miejscu ma praktyczną zaletę. Chorzy w systemie publicznym wędrują po wielu placówkach [1]. Według polskich zaleceń praca specjalistów powinna być zintegrowana i skoordynowana w jednym ośrodku [1].

Co robi lekarz w leczeniu otyłości?

Lekarz rozpoznaje otyłość, szuka jej powikłań i decyduje, czy do zmiany stylu życia dołożyć leki albo operację [1].

Według polskich zaleceń lekarz bada każdą osobę z otyłością w kierunku zaburzeń gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz nadciśnienia tętniczego [1]. W razie potrzeby zleca kolejne badania, na przykład hormonu tyreotropowego (TSH), enzymów wątrobowych i kreatyniny [1]. Gdy podejrzewa zaburzenia hormonalne, depresję, bezdech senny, kamicę żółciową albo choroby serca, kieruje do odpowiedniego specjalisty [1].

Lekarz koordynuje też działania zespołu. Pilnuje skuteczności postępowania i ocenia, kiedy potrzebne są leki albo operacja [1].

Co robi dietetyk w leczeniu otyłości?

Dietetyk układa indywidualny plan jedzenia o obniżonej kaloryczności, ale takiej, która nie wywołuje uczucia głodu [1].

Zanim powstanie plan, dietetyk szczegółowo ocenia sposób żywienia. Bierze pod uwagę wartości, upodobania i społeczne uwarunkowania nawyków jedzeniowych pacjenta [3]. Pytam więc o to, co jesz na co dzień, co lubisz i jak wygląda Twój dzień.

W trakcie leczenia pomaga dziennik żywieniowy, czyli zapis posiłków. Ułatwia on ocenę realizacji zaleceń i wiąże się z lepszymi wynikami [1].

Żadna jedna dieta nie jest obowiązkowa. Możesz wybrać sposób żywienia zgodny z własnymi upodobaniami, jeśli kaloryczność jest odpowiednio zmniejszona, a jadłospis zbilansowany [1]. Wśród przykładów w zaleceniach są dieta śródziemnomorska, dieta DASH, która sprzyja poprawie ciśnienia tętniczego, oraz dieta wegetariańska [1]. Jeśli nie jesz mięsa, nie musisz do niego wracać na czas odchudzania.

Dietetyk pilnuje też, żeby odchudzanie nie dało niedoborów. Osoby z otyłością są narażone na większe ryzyko niedoboru witaminy D, witaminy B12 i żelaza [1]. Szczegóły tej pracy opisuje strona dietetyka kliniczna.

Jak szybko chudnąć i jaki deficyt kaloryczny jest bezpieczny?

Dla większości osób polskie zalecenia za optymalne uznają schudnięcie 5-10% początkowej masy ciała w ciągu 3-6 miesięcy, przy jedzeniu o 500-600 kcal dziennie mniejszym niż zapotrzebowanie [1].

Deficyt kaloryczny to różnica między zapotrzebowaniem na energię a energią z jedzenia. Deficyt 500-600 kcal dziennie daje około 0,5 kg mniej tygodniowo, czyli około 2 kg miesięcznie [1]. Jeśli ważysz 100 kg, schudnięcie o 5-10% to 5-10 kg.

Najczęściej wychodzi z tego jadłospis na około 1200-1500 kcal dziennie dla kobiet i 1500-1800 kcal dla mężczyzn [1]. Twoją kaloryczność dietetyk ustala indywidualnie, na podstawie całkowitego wydatku energetycznego [1]. Nie schodzi przy tym poniżej podstawowej przemiany materii, czyli energii potrzebnej organizmowi w spoczynku. Poniżej tej granicy grożą niedobory składników odżywczych [1].

Najszybciej masa spada na początku. Za optymalny polskie zalecenia uznają spadek o 1 kg w pierwszym tygodniu i o 0,5 kg tygodniowo w kolejnych [1]. Potem tempo zwykle zwalnia, bo organizm adaptuje się hormonalnie i metabolicznie [1]. O tym, że tempo zwolni, mówię już na początku.

Gdy schudniesz o 10% albo masa ciała się ustabilizuje, liczę zapotrzebowanie od nowa [1]. Osobom z otyłością i cukrzycą typu 2 zalecenia radzą tłumaczyć, że powolne chudnięcie daje większą szansę na utrzymanie efektu niż szybkie [1].

Co trafia na talerz w leczeniu otyłości?

Polskie zalecenia kładą na talerz warzywa, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe i nabiał o małej zawartości tłuszczu [1]. W diecie o umiarkowanym deficycie kalorycznym białko daje według nich 15-18% energii (dieta śródziemnomorska) albo 18% (dieta DASH) [1].

Porcje w polskich zaleceniach opierają się na diecie 2000 kcal. Przy niższej kaloryczności dietetyk dostosowuje ich liczbę do zapotrzebowania [1]:

  • warzywa: 1 szklanka surowych liściastych albo pół szklanki innych, w diecie DASH 4-5 porcji dziennie,
  • produkty pełnoziarniste: 1 kromka chleba albo pół szklanki ugotowanej kaszy, ryżu lub makaronu,
  • nabiał: 1 szklanka mleka, kefiru lub maślanki o tłuszczu 0-1% albo 100 g chudego twarogu,
  • mięso, drób i ryby: około 70 g po obróbce, tłuste ryby 2 razy w tygodniu lub częściej,
  • rośliny strączkowe: ¾ szklanki ugotowanych, 2 razy w tygodniu lub częściej,
  • olej roślinny: 10-15 ml, czyli 2-3 łyżeczki.

Polskie zalecenia radzą też unikać żywności wysoko przetworzonej, bogatej w cukier i tłuszcze pochodzenia zwierzęcego [1]. Posiłków ma być według nich 3-5 dziennie, bez podjadania między nimi [1]. Do picia wskazują regularnie niegazowaną wodę, a od napojów słodzonych zachęcają odejść całkowicie [1]. Słodzony napój do obiadu w pracy najlepiej więc zamienić na wodę.

Na liście niepolecanych w polskich zaleceniach są dieta kopenhaska, głodówki oraz diety bardzo niskotłuszczowe, wysokobiałkowe i ketogeniczne [1]. Długoterminowo wydają się nieskuteczne, a niekiedy szkodliwe [1]. Te same zalecenia nie polecają też diet z mniej niż 130 g węglowodanów dziennie [1].

Co robi psycholog i psychodietetyk w leczeniu otyłości?

Psycholog i psychodietetyk pomagają zmienić nawyki i radzić sobie z jedzeniem pod wpływem emocji [1]. Psychoterapia jest wskazana, gdy zaburzenia psychiczne, na przykład depresja albo zaburzenia odżywiania, istotnie wpływają na leczenie [1].

Według polskich zaleceń oddziaływanie psychologiczne jest nieodłączną częścią leczenia otyłości [1]. Składa się na nie psychoedukacja, czyli wyjaśnianie, czym różni się głód od apetytu i jak emocje oraz stres pobudzają apetyt [1]. Na wizycie psychodietetycznej rozmawiamy więc o tym, kiedy jesz z głodu, a kiedy pod wpływem stresu.

Oddziaływanie psychologiczne obejmuje też wsparcie społeczne i interwencje behawioralne, czyli wyznaczanie celów, planowanie działań, kontrola bodźców, rozwiązywanie problemów i zapobieganie nawrotom [1]. Europejskie zalecenia dodają, że terapia poznawczo-behawioralna powinna być częścią każdej zmiany stylu życia [2].

Psychodietetyk ma elementy wiedzy z dietetyki i psychologii oraz zajmuje się motywacją, wsparciem i wprowadzaniem nowych nawyków [4]. Nie musi jednak prowadzić długiej terapii zaburzeń odżywiania i może skierować do psychoterapeuty [4].

Na każdej wizycie sprawdza się stan psychiczny pacjenta [1]. Wskazane są badania przesiewowe w kierunku depresji i zaburzeń odżywiania, także zaburzeń z napadami objadania się [1]. Przy dodatnim wyniku pacjent trafia do psychiatry lub psychologa klinicznego [1].

Na leczenie wpływa też to, jak zespół rozmawia o wadze. Piętnowanie masy ciała pogarsza samopoczucie i wyniki leczenia, a empatia i docenianie wysiłków zwiększają szansę na kontynuowanie terapii [1]. Dlatego rozmawiam o wadze bez oceniania i doceniam wysiłek także w tygodniu, w którym waga stoi.

Jaką rolę mają ruch i fizjoterapeuta w leczeniu otyłości?

Dorosłym z otyłością polskie zalecenia radzą 150-300 minut tygodniowo ruchu o umiarkowanej intensywności i trening siłowy co najmniej 2 razy w tygodniu [1].

Tygodniowe 150-300 minut ruchu o umiarkowanej intensywności to 30-60 minut dziennie przez co najmniej 5 dni w tygodniu [1]. Można też wybrać wysiłek krótszy, ale intensywniejszy [1]. Wtedy cel to 75-150 minut tygodniowo ruchu o dużej intensywności [1].

Trening siłowy ma angażować wszystkie grupy mięśni [1]. Podczas odchudzania chroni przed utratą tkanki mięśniowej [1], ale wymaga odpowiedniej ilości białka w jedzeniu [2]. Gdy w Twoim tygodniu jest trening siłowy, sprawdzam w jadłospisie ilość białka.

Jeśli dotąd mało się ruszasz, zacznij od niewielkiego wysiłku i zwiększaj go stopniowo, najwyżej o 10% tygodniowo [1]. Przy BMI powyżej 35 polecany jest ruch, który nie obciąża nadmiernie mięśni i stawów, na przykład ćwiczenia w wodzie albo rower stacjonarny [1]. Rodzaj i intensywność ruchu dostosowuje się do wydolności i sprawności pacjenta [1].

Fizjoterapeuta należy do zespołu terapeutycznego. Jeśli masz choroby towarzyszące albo niepokojące objawy, przed startem skonsultuj się z nim albo z lekarzem [1]. Zasłabnięcia i ból w klatce piersiowej podczas wysiłku wymagają konsultacji kardiologicznej [1].

Jak wyglądają pierwsza wizyta i kolejne spotkania?

Na pierwszej wizycie są pomiary i rozmowa o historii masy ciała i nawykach, lekarz zleca badania krwi, a kolejne spotkania służą ocenie efektów i poprawianiu planu [1, 2].

Dokładny przebieg wizyt zależy od ośrodka. Przykładowy schemat opisują polskie zalecenia [1]. Na początku mierzy się masę ciała, wzrost i obwód talii [1]. Potem pada pytanie, czy zgadzasz się na rozmowę o leczeniu [1].

W wywiadzie pojawia się najniższa i najwyższa masa ciała w dorosłym życiu wraz z okolicznościami [1]. Do tego praca zmianowa i nocna, jedzenie, ruch, stan psychiczny, zaburzenia odżywiania, choroby i przyjmowane leki [1]. Przed pierwszą wizytą przypomnij sobie najwyższą i najniższą masę ciała z dorosłego życia. Przyda się też lista leków, które teraz przyjmujesz.

Cele ustala się razem z pacjentem, bo zbyt rygorystyczne mogą prowadzić do porażki i zniechęcenia [1]. Między wizytami ważysz się raz w tygodniu [1]. Zawsze rano, na tej samej wadze i w podobnych warunkach [1]. Do tego na co dzień prowadzisz dziennik żywieniowy [1].

Kontakt między wizytami ułatwiają krótkie rozmowy telefoniczne albo wiadomości tekstowe [1], a na kolejnych spotkaniach zespół koryguje kaloryczność i skład jadłospisu zależnie od efektów [1].

Europejskie zalecenia opisują programy intensywnej terapii behawioralnej, w których spotkania odbywają się regularnie przez rok [2]. Najwięcej wypada na pierwsze miesiące [2]. Przy otyłości i cukrzycy typu 2 polskie zalecenia przewidują roczną opiekę specjalistów z comiesięcznymi wizytami kontrolnymi [1].

Ile trwa leczenie otyłości i czy masa ciała wraca?

Leczenie jest długoterminowe, bo otyłość to choroba przewlekła. Według europejskich zaleceń kontrola masy ciała będzie potrzebna przez całe życie [2].

Tak, masa ciała po schudnięciu zwykle zaczyna wracać [5]. Po szybkim spadku na początku stabilizuje się, a potem stopniowo rośnie [5].

Polskie zalecenia zwracają uwagę na mechanizmy kompensacyjne, czyli reakcje organizmu, które przeciwdziałają utracie masy ciała, między innymi nasilając głód [1]. W jednym z cytowanych badań osobom na długiej diecie redukcyjnej apetyt rósł o około 100 kcal dziennie na każdy utracony kilogram [1]. Dlatego samo ograniczenie kalorii daje trwały efekt tylko u części pacjentów [1]. Jeśli z czasem głód jest silniejszy, może to być właśnie reakcja organizmu na utratę masy ciała.

Pomaga zmiana nawyków. W badaniach nowe nawyki utrzymywały tempo redukcji masy ciała w obserwacji 12-, a nawet 24-miesięcznej [1]. O trwałości wyników decyduje też długofalowe wsparcie pacjenta [1].

Leczenie otyłości wymaga stałej uwagi lekarza i poradnictwa nastawionego na utrzymanie masy ciała [5]. Ilość ruchu potrzebna do utrzymania masy ciała wydaje się przy tym większa niż zalecana dla zdrowia ogółu populacji [2].

Kiedy do leczenia dochodzą leki i operacja?

Według polskich zaleceń lekarz omawia leki z pacjentem zwykle wtedy, gdy po 3-6 miesiącach zmiany stylu życia masa ciała spadła o mniej niż 5% [1]. Operację te same zalecenia rozważają przy BMI od 40 albo od 35 z chorobą wynikającą z otyłości [1]. Przytoczone w nich nowsze wytyczne z 2022 roku, amerykańskie i międzynarodowe, obniżają te progi [1].

Według polskich zaleceń leczenie farmakologiczne jest możliwe u dorosłych, u których samo postępowanie dietetyczne i behawioralne nie dało wyraźnego spadku masy ciała [1]. Dotyczy to dwóch grup:

  • dorosłych z BMI od 30 [1],
  • dorosłych z BMI od 27 do 29,9, jeśli współistnieje co najmniej jedna choroba związana z masą ciała, na przykład stan przedcukrzycowy, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe lub bezdech senny [1].

Decyzję można podjąć wcześniej [1]. Wchodzi to w grę, gdy z wywiadu wynika, że wcześniejsza terapia bez leków nie przyniosła efektu, albo gdy choroby towarzyszące mocno zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe [1]. Przy BMI od 40 od początku rozważa się zarówno leki, jak i operację [1].

Lek nie zwalnia z diety i ruchu [1]. Lekarz przypomina o tym na każdej wizycie [1]. Plan jedzenia prowadzę dalej także wtedy, gdy lekarz włączy lek. Po 3 miesiącach przyjmowania leku ocenia się jego skuteczność, a jej miarą jest spadek wyjściowej masy ciała o co najmniej 5% [1].

Jednym z leków zarejestrowanych w leczeniu otyłości jest semaglutyd [1], a jego wskazania i skutki uboczne znajdziesz w osobnym tekście. Całą drogę leczenia farmakologicznego opisuje strona Leczenie otyłości. O leku zawsze decyduje lekarz.

Operację polskie zalecenia rozważają przy BMI od 40 albo od 35 z co najmniej jedną chorobą wynikającą z otyłości [1]. Europejskie wytyczne z 2015 roku rozważają ją podobnie, u osób w wieku 18-60 lat [6].

Te same polskie zalecenia przytaczają też nowsze wytyczne z 2022 roku [1]. Wydały je amerykańskie towarzystwo chirurgii metabolicznej i bariatrycznej (ASMBS) i międzynarodowa federacja IFSO, do której należy Towarzystwo Chirurgów Polskich [1].

Te wytyczne obniżyły próg kwalifikacji do operacji [1]. Według nich rozważa się ją od BMI 35 bez chorób towarzyszących i od BMI 30 przy cukrzycy typu 2 [1]. Rozważa się ją też przy BMI 30-34,9, gdy leczenie bez operacji nie daje efektów [1]. Polskie zalecenia chirurgów z 2016 roku są dopiero aktualizowane [1].

Przy otyłości III stopnia operacja pozostaje, według polskich zaleceń, jedyną metodą o udowodnionej skuteczności w redukcji masy ciała w obserwacji odległej [1]. Leczenie operacyjne i farmakologiczne uzupełniają się i ze sobą nie konkurują [1].

Do operacji bariatrycznej kwalifikuje chirurg, który należy do zespołu terapeutycznego [1]. Przygotowanie, w tym edukacja pacjenta, może trwać nawet 12 miesięcy [1]. Kwalifikacja obejmuje też specjalistyczną diagnozę psychologiczną [1]. Po zabiegu ośrodek opiekuje się pacjentem do końca życia, choć z czasem mogą to być już tylko wizyty kontrolne [1].

Z gabinetu. Na pierwszej wizycie po pomiarach pytam, czy zgadzasz się na rozmowę o leczeniu. Potem rozmawiamy o historii masy ciała, jedzeniu i ruchu. Cele ustalamy razem, bo zbyt rygorystyczne mogą zniechęcić. Plan jedzenia układam pod Twój dzień, z umiarkowanym deficytem, który ma nie wywoływać głodu, i nie schodzę poniżej podstawowej przemiany materii. Między wizytami proszę o dziennik żywieniowy, a na kolejnych spotkaniach poprawiamy plan zależnie od efektów. Rozpoznanie, leki i operację zostawiam lekarzowi. Gdy badania przesiewowe w kierunku depresji albo zaburzeń odżywiania wychodzą dodatnio, pacjent trafia do psychiatry lub psychologa klinicznego.

Najczęstsze pytania o leczenie otyłości

Do kogo najpierw iść z otyłością: do lekarza czy do dietetyka?

Polskie zalecenia wskazują lekarza rodzinnego jako pierwszego specjalistę, który rozpoznaje otyłość i jej powikłania, a w razie potrzeby kieruje do innych specjalistów [1].

Lekarz może też zalecić leczenie żywieniowe i skierować pacjenta do dietetyka albo do ośrodka leczenia otyłości [1]. Zalecenia PTLO zachęcają do zindywidualizowanej terapii u wykwalifikowanego dietetyka, szczególnie gdy wcześniejsze próby zmiany diety nie dały efektu [1].

Czy samą dietą i ruchem można zmniejszyć otyłość?

Tak, u części osób. Według polskich zaleceń zmiana stylu życia jest pierwszym etapem leczenia i może dać zadowalające wyniki [1].

Pierwszy etap pozwala też zdobyć nowe nawyki, które mogą poprawić efekty późniejszego leczenia lekami [1]. Dieta i ruch zostają w leczeniu także wtedy, gdy dochodzi lek [1].

Ile trzeba schudnąć, żeby zdrowie się poprawiło?

U dorosłych z otyłością europejskie zalecenia wiążą wyraźne korzyści zdrowotne ze schudnięciem 5-10% masy ciała w ciągu 6 miesięcy [2], a przy stanie przedcukrzycowym polskie zalecenia stawiają cel co najmniej 10% [1].

Cel zależy od choroby. Przy nadciśnieniu tętniczym zalecenia podają 5-15% wyjściowej masy ciała, a przy stłuszczeniowej chorobie wątroby co najmniej 5% [1]. Jeśli ważysz 90 kg, 5% to 4,5 kg, a 10% to 9 kg.

Czy można stosować bardzo niskokaloryczną dietę bez nadzoru lekarza?

Nie. Diety bardzo niskokaloryczne mogą mieć szkodliwe skutki uboczne, dlatego europejskie zalecenia każą wprowadzać je pod kontrolą lekarza [2].

Takie diety działają tylko tak długo, jak się je stosuje, a utrzymanie masy ciała po nich wymaga dalszego leczenia, na przykład przerywanego stosowania diety formułowej albo leku [2]. Zwykły plan z dietetykiem zaczyna się od umiarkowanego deficytu i nie schodzi poniżej podstawowej przemiany materii [1].

Czy po operacji bariatrycznej nadal potrzebny jest dietetyk?

Tak. Według polskich zaleceń po operacji bariatrycznej potrzebna jest dalsza, systematyczna opieka, szczególnie w zakresie odżywiania, a dietetycy należą do zespołu leczenia operacyjnego [1].

Skład diety zależy od czasu, który upłynął od zabiegu, i od rodzaju operacji [1]. Po zabiegu w ciągu dnia potrzebne są co najmniej 4 posiłki o objętości do 150 ml, w odstępach do 3-4 godzin, na początku płynne i półpłynne, a potem coraz bardziej urozmaicone [1]. Opieka ośrodka trwa przez całe życie, choć z czasem może ograniczyć się do wizyt kontrolnych [1].

Czy dzieci z otyłością leczy się tak samo jak dorosłych?

Nie. Już rozpoznanie jest inne: u dzieci i młodzieży otyłość rozpoznaje się według BMI określonego dla wieku i płci, a nie według progów dla dorosłych [1].

Dla dzieci i młodzieży polskie zalecenia przewidują co najmniej 60 minut umiarkowanego lub intensywnego ruchu we wszystkie dni tygodnia [1]. Leczenie dzieci wymaga indywidualnej opieki lekarza i dietetyka. Kiedy zgłosić się do endokrynologa dziecięcego i co zmienić w jedzeniu rodziny, opisuje tekst o otyłości u dziecka.

--

Jeśli szukasz, gdzie w Toruniu rozpocząć leczenie otyłości: w Centrum zdrowia i dietetyki MS przyjmują w jednym miejscu endokrynolog, dietetycy kliniczni, psycholog, psychodietetyk i fizjoterapeuta. Rejestracja podpowie, do kogo się zapisać; dane znajdziesz w zakładce kontakt. Decyzje o leczeniu lekami i operacją podejmuje lekarz.

Bibliografia

  1. Bąk-Sosnowska M, Białkowska M, Bogdański P i wsp. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med Prakt wyd. specj. wrzesień 2024:1-116. PDF: ptlo.org.pl.
  2. Yumuk V, Frühbeck G, Oppert JM, Woodward E, Toplak H; Executive Committee of the European Association for the Study of Obesity. An EASO position statement on multidisciplinary obesity management in adults. Obes Facts 2014;7(2):96-101. doi:10.1159/000362191. PMID 24685592. Pełny tekst: PMC5644787.
  3. Hassapidou M, Vlassopoulos A, Kalliostra M i wsp. European Association for the Study of Obesity Position Statement on Medical Nutrition Therapy for the Management of Overweight and Obesity in Adults Developed in Collaboration with the European Federation of the Associations of Dietitians. Obes Facts 2023;16(1):11-28. doi:10.1159/000528083. PMID 36521448. Pełny tekst: PMC9889729.
  4. Dietetyk a psychodietetyk - jak wybrać odpowiedniego specjalistę do naszego problemu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - PIB. 14.11.2022. ncez.pzh.gov.pl.
  5. Hall KD, Kahan S. Maintenance of Lost Weight and Long-Term Management of Obesity. Med Clin North Am 2018;102(1):183-197. doi:10.1016/j.mcna.2017.08.012. PMID 29156185. Pełny tekst: PMC5764193.
  6. Yumuk V, Tsigos C, Fried M, Schindler K, Busetto L, Micic D, Toplak H; Obesity Management Task Force of the European Association for the Study of Obesity. European Guidelines for Obesity Management in Adults. Obes Facts 2015;8(6):402-424. doi:10.1159/000442721. PMID 26641646. Pełny tekst: PMC5644856.

Treść ma charakter edukacyjny. Dieta wspomaga leczenie prowadzone przez lekarza i nie zastępuje porady lekarskiej ani wizyty u lekarza. Tekst nie zachęca do leczenia lekiem ani operacją; o leczeniu decyduje lekarz. Autor: mgr Judyta Malagowska, dietetyk kliniczny i psychodietetyk. Ostatnia aktualizacja: 18.11.2026.

Masz pytanie? Zadzwoń do rejestracji.

Rejestracja pokieruje Cię do właściwego specjalisty, także wtedy, gdy nie wiesz, od kogo zacząć.